De zomer loopt bijna ten einde. Bij ons in het dorp is het afgelopen week al geoogst – de velden liggen er kaal en bruin bij, alsof de aarde even op adem komt. Maar niettemin zie je in de weilanden en bossen nog prachtige zomerse bloemen. Ik geniet er volop van. Elke dag maak ik een wandeling, mijn camera in de aanslag, en elke dag ontdek ik weer iets nieuws.
Nu het augustus is, zijn veel planten inmiddels uitgebloeid. De paardenbloemen zijn vervangen door pluizige zaadbolletjes, de boterbloemen zijn verdwenen. Maar er staat alweer een nieuwe lading bloei klaar om de late bijtjes en hommels van nectar te voorzien. De natuur is een doorlopende voorstelling, en augustus is de grote finale voor de zomerbloeiers.
En wat kwam ik deze keer tegen?
Echte guldenroede – Nawłoć pospolita
Deze plant staat op de Nederlandse Rode lijst als vrij zeldzaam en sterk afgenomen. Maar hier in Polen is hij overal te vinden – in het bos, in de weilanden, en zelfs in een park in Krakau. Het is een plant die je niet kunt missen: de tot een meter hoge stengels dragen pluimvormige trossen met honderden kleine, gele bloemetjes. Samen vormen ze een zee van goud, alsof de plant zich in de herfst alvast voorbereidt.
Stengelloze zilverdistel – Dziewięćsił bezłodygowy
Deze plant is een typische bergbewoner. Je vindt hem in de bergweiden, waar hij zich laag bij de grond houdt. De bladeren vormen een rozet, diep ingesneden en stekelig getand. De bloem zelf is bijna stengelloos, maar wat hij mist in hoogte, maakt hij goed in schoonheid: een krans van zilverwitte schutbladeren die in de zon lijken te glinsteren.
Zachte hennepnetel – Poziewnik miękkowłosy
Deze opvallende zomerbloeier komt van nature voor in Oost- en Midden-Europa. In Nederland is hij zeer zeldzaam, maar in Polen is hij een bekende verschijning. De plant wordt al eeuwen gebruikt in de volksgeneeskunde; de thee van de zachte hennepnetel is populair bij spijsverteringsklachten. Het is een stille getuige van hoe de natuur altijd voor ons klaar staat – als we maar weten hoe we haar moeten gebruiken.
Klein springzaad – Niecierpek drobnokwiatowy
Een klein, bescheiden plantje dat je tegenkomt op vochtige, beschaduwde plekken in bossen en parken. De bleekgele bloemetjes zijn piepklein – ze hebben geen sierwaarde, zoals de tuincentra zouden zeggen. Maar ik vind ze super schattig. Soms is de schoonheid van de natuur niet groots en meeslepend, maar juist in de kleine dingen.
Heggezwartkoren – Pszeniec gajowy
Deze plant is een halfparasiet – hij gebruikt zuignappen om water en mineralen uit andere planten te halen. Maar je zou het niet zeggen, want hij is een van de meest kleurrijke planten in het bos. De paarsgele bloemen vormen een prachtig contrast met het groen. De bloemen zelf zijn geel of goudoranje, maar de bovenste delen van de stengel zijn paars – een combinatie die altijd een lust voor het oog is.
Moerasandoorn – Czyściec błotny
Deze plant kan wel een meter hoog worden en bloeit van de zomer tot de vroege herfst. De helder lilaroze bloemtrosjes met sierlijk getekende lipbloempjes trekken talloze insecten aan – waaronder de andoornbij, een zeldzame bijensoort die dol is op deze plant. Het is een levendig tafereel: de bloemen bewegen in de wind, de bijen zoemen, en je vergeet even de tijd.
Kluwenklokje – Dzwonek skupiony
In Nederland is deze plant zeer zeldzaam en wettelijk beschermd. Hier in Polen kun je de plant – of de zaadjes – gewoon in het tuincentrum kopen. Het kluwenklokje is een bescheiden plant met een bijzondere charme. De klokvormige bloemen hangen in dichte trossen, alsof ze in een klein bosje bij elkaar zijn gekropen.
Hertsmunt – Mięta długolistna
De hertsmunt heeft een sterke, aromatische geur die niet alleen bijen aantrekt, maar ook andere insecten. In de volksgeneeskunde wordt hij gebruikt bij spijsverteringsproblemen. Het is ook een uitstekende honingplant – de honing die van deze bloemen komt, heeft een unieke, verfijnde smaak. Een plant die zowel nuttig als mooi is.
Boerenwormkruid – Wrotycz pospolity
Deze plant heeft een bijzondere geschiedenis. Vroeger werd hij gebruikt als middel tegen wormen bij mensen en vee – vandaar de naam. In de volksgeneeskunde is hij nog steeds bekend om zijn goede werking op de darmfunctie. Maar let op: een te hoge dosis kan schadelijk of zelfs dodelijk zijn. De natuur is gul, maar ze stelt ook grenzen.
Wollige geranium – Geranium włochaty
Een meerjarige, kruidachtige plant die oorspronkelijk uit Azië en Noord-Amerika komt, maar hier in de Poolse weilanden heeft hij zijn plekje gevonden. De zachte, behaarde bladeren geven de plant een wollig uiterlijk – vandaar de naam. Het is een stille, bescheiden schoonheid die niet snel opvalt, maar die er altijd is.
Gewone rolklaver – Komonica zwyczajna
Deze plant bloeit met kleine, gele tot oranje bloemetjes, in trosjes van ongeveer zeven stuks. De bloeiperiode loopt van mei tot september, maar in augustus zie ik ze nog steeds overal in de weilanden. Het is alsof de zomer nog één keer zijn beste kleuren laat zien voordat de herfst begint.
Zomerfijnstraal – Przymiotno gałęziste
Wat een fijne naam voor zo’n fraaie plant! De witte straalbloemen met gele hartjes lijken wel kleine madeliefjes. Oorspronkelijk komt deze plant uit Noord-Amerika, maar inmiddels heeft hij ook in Europa zijn plekje gevonden. Hij voelt zich hier thuis – en ik ben blij dat hij er is.
Dauwnetel – Poziewnik pstry
De volksgeneeskunde maakt al lang gebruik van deze plant. Het bevat veel silica – zelfs meer dan heermoes. Vanwege het hoge gehalte aan silica wordt de dauwnetel aanbevolen om huid, nagels en haren te versterken, en soms zelfs als medicijn tegen bloedend tandvlees. Een plant die niet alleen mooi is, maar ook nog eens goed voor je.
Terug naar huis
Na een lange wandeling door de weilanden en het bos kom ik thuis, met een hoofd vol kleuren en een camera vol foto’s. De augustusbloemen zijn misschien niet zo uitbundig als de lentebloemen, maar ze hebben een eigen, stille schoonheid. Ze zijn de laatste zomersignalen, een herinnering dat de natuur altijd doorgaat – ook als de zomer bijna ten einde is.
En jij? Heb je ook een favoriete augustusbloem? Of ben je zelf wel eens in Polen geweest en heb je deze planten gezien? Laat het me weten!
Lees mijn andere berichten over dit onderwerp:
