Polen, mei 1926. Het land is amper acht jaar onafhankelijk, maar de democratie dreigt te stikken in haar eigen ruzies. Terwijl de economie kreunt onder een verlamde politiek, groeit de woede van de machteloze burger. Op 10 mei wordt de boerenleider Wincenty Witos voor de derde keer minister-president. Zijn coalitie wordt gedoogd door de rechtse Endecja – de grootste vijand van de oude generaal Józef…
In 1922 schreef generaal Hans von Seeckt, hoofd van de Duitse Reichswehr, een geheim memorandum waarin hij stelde: “Het bestaan van Polen is ondraaglijk… Polen moet verdwijnen en zal verdwijnen.” Die woorden waren geen opwelling, maar het logische gevolg van een lange traditie. Al in de achttiende eeuw vergeleek de Pruisische koning Frederik de Grote Polen met “vuile apen” en meende hij…
Op 17 juni 2026 staat een historische ondertekening gepland: Polen en Duitsland willen een “Overeenkomst omtrent Defensiesamenwerking” sluiten. Het moet de militaire banden tussen Warschau en Berlijn ingrijpend versterken, met afspraken over gezamenlijke operaties, logistieke steun en wapenproductie. Maar kan Polen wel vertrouwen op een verdrag met Duitsland? De geschiedenis weegt zwaar. Tussen 1939 en 1945 verloor Polen 5,2 miljoen…
Wat betekent het om een volkslied te zingen dat begint met een ontkenning? Een korte anekdote over de vreemdheid van deze woorden voor niet-Polen, en direct de kernvraag: waarom zou een natie beweren niet verloren te zijn, tenzij die natie in gevaar is geweest? De drie delingen – Het Polen dat van de kaart verdween (1795) Tussen 1772 en 1795 verdeelden Rusland,…
Stel je voor: een klein meisje ziet voor het eerst een militaire optocht. Trommels roffelen, laarzen stampen, vlaggen wapperen. Een volwassene legt uit dat deze soldaten naar een oorlog gaan. Het meisje denkt even na en zegt dan iets dat alle grootse militaire logica tart. Ze zegt: “Sometime they’ll give a war and nobody will come.” Dat meisje is een personage…
12 augustus 1920. Warschau staat op het punt te vallen. De bolsjewistische legers rukken op. De Poolse hoofdstad bereidt zich voor op een belegering. In het Belweder-paleis, de zetel van het staatshoofd, vindt een geheime ontmoeting plaats die de geschiedenisboeken nooit volledig zou vastleggen. Józef Piłsudski, de man die Polen na 123 jaar delingen weer op de kaart had gezet,…
Hij redde Warschau. Hij versloeg de bolsjewieken. En hij verdween – eerst in een cel, daarna uit de geschiedenisboeken. Generaal Tadeusz Jordan-Rozwadowski was de strateeg achter de Slag om Warschau in 1920, de beslissende veldslag die Polen behoedde voor een Sovjet-overheersing. Toen Józef Piłsudski een jaar eerder de eer voor de overwinning opeiste, zweeg Rozwadowski – uit loyaliteit, niet uit…
12 augustus 1914, Kielce. Een stad die wacht. De Eerste Wereldoorlog is nog geen twee weken oud. Aan de rand van de stad verschijnen ze: een kleine, ongedisciplineerde troepenmacht van nog geen tweehonderd man, in opvallende grijze uniformen. Aan hun hoofd loopt een man met een norse blik en een revolutionair verleden: Józef Piłsudski. Hij heeft een lucifer bij zich….
Te midden van de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog voltrok zich een wonder van menselijke solidariteit. Meer dan 116.000 Poolse burgers, merendeels katholiek, vonden na een nachtmerrieachtige reis door Siberië een onverwachte toevlucht in het verre, islamitische Iran. Voor duizenden weeskinderen werd de historische stad Isfahan een symbool van hoop, een plek waar geloof hen redde en waar kerken konden…
Stel je voor: een hoge nazifunctionaris voorspelt in 1940 dat nationale grenzen zullen vervagen. Dat mensen over vijftig jaar niet meer in termen van landen zullen denken, maar van continenten. Dat de versplinterde staten van Europa zich zullen verenigen in een nieuw, groot verband. Het klinkt als een vooruitziende blik op de Europese Unie. Alsof iemand uit het duisterste hoofdstuk…
