Aan het einde van deel 2 zat Śmigły-Rydz vast in Roemenië. De man die zich had laten vereeuwigen als de redder van de natie, de “tweede man in de staat”, de erfgenaam van Piłsudski, was nu een geïnterneerde vluchteling. Zijn leger was verslagen. Zijn land was bezet door twee vijanden: Duitsland in het westen, de Sovjet-Unie in het oosten. Zijn…
Aan het einde van deel 1 stond Śmigły-Rydz op het hoogtepunt van zijn macht. Hij was Maarschalk van Polen, de “tweede man in de staat”, en het onderwerp van een meedogenloze propagandacampagne die hem presenteerde als de natuurlijke erfgenaam van Piłsudski. Zijn portret hing naast dat van de oude leider in alle overheidsgebouwen. Soldaten zongen marsen over zijn glorie in…
Op 12 mei 1935 stierf Józef Piłsudski. Negen jaar eerder, tijdens de Meistaatsgreep, had hij de democratie met geweld ten val gebracht. Nu was hij weg – en Polen bleef achter met een leegte. Wie zou de Sanatie-dictatuur voortzetten? De naam die al snel naar voren kwam, was die van een stille, artistieke generaal: Edward Rydz-Śmigły. Hij was geen geboren…
De bloedige dagen van mei 1926 waren voorbij. Warschau lag er stiller bij, de straatgevechten waren gestaakt. Józef Piłsudski had zijn zin gekregen: de democratisch gekozen regering-Witos was met geweld ten val gebracht. Maar wat volgde was geen tijdelijk ingrijpen, geen kortstondige “genezing” van een ziek politiek systeem – zoals de propagandisten van de Sanatie het graag noemden. In de jaren na…
Polen, mei 1926. Het land is amper acht jaar onafhankelijk, maar de democratie dreigt te stikken in haar eigen ruzies. Terwijl de economie kreunt onder een verlamde politiek, groeit de woede van de machteloze burger. Op 10 mei wordt de boerenleider Wincenty Witos voor de derde keer minister-president. Zijn coalitie wordt gedoogd door de rechtse Endecja – de grootste vijand van de oude generaal Józef…
In 1922 schreef generaal Hans von Seeckt, hoofd van de Duitse Reichswehr, een geheim memorandum waarin hij stelde: “Het bestaan van Polen is ondraaglijk… Polen moet verdwijnen en zal verdwijnen.” Die woorden waren geen opwelling, maar het logische gevolg van een lange traditie. Al in de achttiende eeuw vergeleek de Pruisische koning Frederik de Grote Polen met “vuile apen” en meende hij…
Op 17 juni 2026 staat een historische ondertekening gepland: Polen en Duitsland willen een “Overeenkomst omtrent Defensiesamenwerking” sluiten. Het moet de militaire banden tussen Warschau en Berlijn ingrijpend versterken, met afspraken over gezamenlijke operaties, logistieke steun en wapenproductie. Maar kan Polen wel vertrouwen op een verdrag met Duitsland? De geschiedenis weegt zwaar. Tussen 1939 en 1945 verloor Polen 5,2 miljoen…
Wat betekent het om een volkslied te zingen dat begint met een ontkenning? Een korte anekdote over de vreemdheid van deze woorden voor niet-Polen, en direct de kernvraag: waarom zou een natie beweren niet verloren te zijn, tenzij die natie in gevaar is geweest? De drie delingen – Het Polen dat van de kaart verdween (1795) Tussen 1772 en 1795 verdeelden Rusland,…
Stel je voor: een klein meisje ziet voor het eerst een militaire optocht. Trommels roffelen, laarzen stampen, vlaggen wapperen. Een volwassene legt uit dat deze soldaten naar een oorlog gaan. Het meisje denkt even na en zegt dan iets dat alle grootse militaire logica tart. Ze zegt: “Sometime they’ll give a war and nobody will come.” Dat meisje is een personage…
12 augustus 1920. Warschau staat op het punt te vallen. De bolsjewistische legers rukken op. De Poolse hoofdstad bereidt zich voor op een belegering. In het Belweder-paleis, de zetel van het staatshoofd, vindt een geheime ontmoeting plaats die de geschiedenisboeken nooit volledig zou vastleggen. Józef Piłsudski, de man die Polen na 123 jaar delingen weer op de kaart had gezet,…
