Het moderne erfgoed – inspraak, invloed en spanning Het voormalige Oost-Pruisen is vandaag de dag verdeeld over Polen (Ermland-Mazurië) en Rusland (oblast Kaliningrad). Maar Duitsland is geen afwezige toeschouwer. De Duitse band met dit gebied is cultureel, historisch én politiek nog altijd aanwezig – al is de aard van de Duitse ‘inspraak’ sterk veranderd. Waar voorheen territoriale claims speelden, gaat…
Van Duitse provincie tot verdwenen land In 1701 kroonde keurvorst Frederik III van Brandenburg zich in Königsberg tot koning Frederik I van Pruisen. De kroon mocht niet in Berlijn worden gedragen – het Heilige Roomse Rijk tolereerde geen koning binnen zijn grenzen. Maar in het voormalige hertogdom Pruisen, dat geen deel uitmaakte van het rijk, kon het wel. Zo ontstond het…
De Duitse Ordestaat en de Poolse verbinding In 1226 riep de Poolse hertog Koenraad van Mazovië de hulp in van de Duitse Orde . Hij vocht al jaren tegen de heidense Pruzzen, die zijn noordelijke grenzen bleven plunderen. De Orde, een geestelijke ridderorde uit het Heilige Land, zag een kans: ze zouden de Pruzzen onderwerpen en bekeren – en tegelijkertijd een…
De oorsprong – het land van de Pruzzen Voordat er sprake was van Duitse ridders, Pruisische koningen of Russische oblasten, was Oost-Pruisen het land van een Baltisch volk dat zichzelf de Pruzzen noemde. Zij bewoonden het gebied tussen de Wisła en het Koerse Haf, een land van dichte bossen, duizenden meren en moerassen die eeuwenlang een natuurlijke barrière vormden tegen invallen van…
Aan het einde van deel 1 stortte het vliegtuig van generaal Sikorski op 4 juli 1943 in zee bij Gibraltar. Zestien mensen kwamen om, waaronder zijn dochter Zofia. Eén man overleefde: de Tsjechische piloot Eduard Prchal. Het officiële Britse onderzoek sprak van een ongeluk. Maar de Poolse regering in ballingschap geloofde dat niet. En tachtig jaar later zijn de twijfels…
Hij was de meest gerespecteerde Poolse leider van de Tweede Wereldoorlog, een man die weigerde te buigen voor Stalin, die zijn landgenoten uit Sovjet-goelags bevrijdde, en die een leger opbouwde dat zou vechten van Narvik tot Arnhem. Op 4 juli 1943 stierf generaal Władysław Sikorski onder verdachte omstandigheden bij een vliegtuigcrash in Gibraltar. Officieel was het een ongeluk. Maar tot…
Aan het einde van deel 2 zat Śmigły-Rydz vast in Roemenië. De man die zich had laten vereeuwigen als de redder van de natie, de “tweede man in de staat”, de erfgenaam van Piłsudski, was nu een geïnterneerde vluchteling. Zijn leger was verslagen. Zijn land was bezet door twee vijanden: Duitsland in het westen, de Sovjet-Unie in het oosten. Zijn…
Aan het einde van deel 1 stond Śmigły-Rydz op het hoogtepunt van zijn macht. Hij was Maarschalk van Polen, de “tweede man in de staat”, en het onderwerp van een meedogenloze propagandacampagne die hem presenteerde als de natuurlijke erfgenaam van Piłsudski. Zijn portret hing naast dat van de oude leider in alle overheidsgebouwen. Soldaten zongen marsen over zijn glorie in…
Op 12 mei 1935 stierf Józef Piłsudski. Negen jaar eerder, tijdens de Meistaatsgreep, had hij de democratie met geweld ten val gebracht. Nu was hij weg – en Polen bleef achter met een leegte. Wie zou de Sanatie-dictatuur voortzetten? De naam die al snel naar voren kwam, was die van een stille, artistieke generaal: Edward Rydz-Śmigły. Hij was geen geboren…
De bloedige dagen van mei 1926 waren voorbij. Warschau lag er stiller bij, de straatgevechten waren gestaakt. Józef Piłsudski had zijn zin gekregen: de democratisch gekozen regering-Witos was met geweld ten val gebracht. Maar wat volgde was geen tijdelijk ingrijpen, geen kortstondige “genezing” van een ziek politiek systeem – zoals de propagandisten van de Sanatie het graag noemden. In de jaren na…
