Tegenwoordig kijken de meeste kinderen tekenfilms via een streaming tv zoals Youtube of Netflix. Toen ik een kind was, was dit uiteraard niet mogelijk. Ik moest de hele dag wachten, wel tot 19.00 uur tot de zogenaamde ‘Sprookjesavond’ (Wieczorynka). Op maandag kon je ‘Maja de Bij‘ kijken, op dinsdag ‘Bolek en Lolek‘, op woensdag ‘Smurfen’ enzovoort. Het concept van Wieczorynka bestaat niet meer. Maar de herinnering aan deze tekenfilms is nog steeds levend bij veel Poolse mensen van mijn leeftijd. Opmerkelijk dat veel van de unieke Poolse tekenfilms ontstonden in de communistische periode.
Hieronder vinden jullie een lijst bestaande uit tien titels die naar mijn mening het allerleukst zijn.
Bolek en Lolek
Bolek en Lolek is een Poolse tekenfilmreeks die liep van 1963 tot 1986. De bekendste afleveringen werden gemaakt in de filmstudio in Bielsko-Biała. De helden zijn twee jongens genaamd Bolek en Lolek die talloze avonturen beleven.
Bijzondere avonturen van het geitje Matołek (Dziwne przygody Koziołka Matołka)
Dit is een tekenserie gemaakt en uitgezonden in de jaren1969–1971. Het is een serie bestaande uit meer dan 20 afleveringen. Elke aflevering duurt ongeveer 10 minuten en is gebaseerd op het boek ‘Koziołek Matołek‘ door de Poolse kinderboekenschrijver Kornel Makuszuński. Het verhaal gaat over een geitje genaamd Matołek dat naar het plaatsje Pacanów reist. Onderweg beleefde hij veel bijzondere avonturen. Het geitje is niet heel slim en vandaar zijn naam Matołek, matoł in het Pools is iemand die stomme dingen doet.
Het plaatsje Pacanów bestaat echt in Polen in de woiwodschap Heilig Kruis. In de stad bevindt zich een monument van het geitje Matołek.
Bijzondere wereld van Filemon de kat (Dziwny świat kota Filemona)
Deze tekenfilm werd in de jaren 1972-1974 uitgezonden en vertelt over de avonturen van een jonge kat, Filemon, en een oude, ervaren kat, Bonifacy. Deze twee katten wonen in een huisje in het dorp met een ouder echtpaar. De serie bestond uit 13 afleveringen van elk ongeveer 10 minuten.
Reksio
Dit is een Poolse animatieserie voor kinderen geproduceerd in de jaren 1967–1990 door de filmstudio in Bielsko-Biała. De serie vertelt over de avonturen van een hond genaamd Reksio en andere dieren en hun eigenaren. In elke aflevering beleeft de hond avonturen die te maken hebben met wat hij later wil worden.
Beertje Uszatek (Miś Uszatek)
Mijn favoriete tekenfilm en hij is absoluut tijdloos. De titelsong kan ik nog helemaal meezingen na al die jaren! Ik denk veel mensen van mijn leeftijd dat ook kunnen. Het verhaal gaat over het beertje genaamd Uszatek en zijn vrienden haasje, biggetje en twee Konijntjes die tweelingbroertjes zijn. De serie telt 104 afleveringen.
Pyza op de Poolse wegen (Pyza na polskich dróżkach)
Deze tekenfilm voor kinderen werd geproduceerd in de jaren 1977-1983 en bevat 13 afleveringen. Het verhaal gaat over een meisje genaamd Pyza (uitspraak Piza) dat door Polen reist en avonturen beleeft. De serie is gebaseerd op het boek van Hanna Januszewska met dezelfde titel.
Expeditie van professor Spons (Wyprawa profesora gąbki)
Deze tekenserie werd geproduceerd 1978–1980 en bestaat uit dertien afleveringen. Het verhaal gaat over de draak Wawel en zijn vrienden: de Italiaanse kok Bartłomiej Bartolini, de dokter Koyot en de professor Baltazar Spons. De professor wordt ontvoerd en de hertog Krak stuurt de draak Wawel en zijn vrienden op expeditie om de professor te vinden. Ondertussen ontsnappen twee misdadigers uit de gevangenis genaamd De Grootste Regen (Największy Deszczowiec) en Meneer Motregen (Pan Mżawka). Zij worden lid van de bende van Debilius Roodbaard.
Het lot van alle personages raakt onverwacht met elkaar verweven in de stad Nasturcja. De groep van vrienden wordt ook achtervolgd door een geheime spion uit het Regenland genaamd Don Pedro. De favoriete uitspraak van de kok is Mamma Mia! en Don Pedro zegt Karramba!
Het magische potlood (Zaczarowany ołówek)
Een tekenfilm voor kinderen uit de jaren 1963-1977 vertelt over de avonturen van een jongen Piotrek en zijn hond Pimpek. Piotrek bezit een magisch potlood. Alles wat hij tekent, wordt werkelijkheid. Daardoor kan hij verschillende problemen oplossen.
Beertje Colargol (Przygody Misia Colargola)
Beertje Colargol is een serie van 53 afleveringen van elk 13 minuten, gemaakt in samenwerking tussen de Franse en Poolse televisie. Deze serie werd in andere landen, ook in Nederland uitgezonden.
Inventieve Dobromir (Pomysłowy Dobromir)
Een jongen genaamd Dobromir woont op het Poolse platteland samen met zijn opa. In elke aflevering probeert hij een apparaat uit te vinden dat de uitvoering van bepaalde lastige activiteiten zal vereenvoudigen. Deze jongen helpt zijn opa heel goed. Deze serie bestaat uit 20 afleveringen die in de jaren 1973–1975 voor het eerst werden uitgezonden.
Zijn jullie nieuwsgierig geworden? Veel van deze tekenfilms zijn gelukkig nog terug te vinden op YouTube of Poolse streamingdiensten. Zoek eens op ‘Bolek i Lolek’, ‘Miś Uszatek’ of ‘Reksio’ – je zult versteld staan hoe goed ze zijn blijven hangen. Misschien worden het niet jouw favorieten, maar je krijgt wel een prachtig inkijkje in de Poolse jeugdcultuur van vroeger. En voor de Poolse kinderen van nu: vraag je ouders of grootouders naar hun favoriete aflevering. Ze weten het nog, gegarandeerd.
