Het kasteel in Janowiec is een renaissancekasteel gebouwd op een helling aan de Weichsel (Wisła) rivier. De bouw van het kasteel werd in 1508 door Mikołaj Firlej begonnen en werd vervolgens door zijn zoon Piotr voortgezet. In de 16e en 17e eeuw was het kasteel goed onderhouden. Er werden eminentie gasten ontvangen; zelfs koning Sigismund III van het Pools-Litouwse Gemenebest in 1606 (deze koning is ook te zien op de zuil in Warschau).

In februari 1656 werd het kasteel geplunderd en in brand gestoken tijdens de Zweedse Zondvloed (invasie) onder bevel van Karel X Gustaaf. Vervolgens werd het kasteel in barokstijl herbouwd en uitgebreid door de familie Lubomirski, in wiens bezit het zich tot de eerste helft van de 18e eeuw bevond. De reconstructie werd geleid door de Vlaamse/ Nederlands-Poolse architect Tielman van Gameren. Tielman trouwde met een Poolse en werd zelfs tot de Poolse adel toegelaten.

Aan het eind van de 18e eeuw verloor een van de Lubomirski‘s het kasteel door het te verwedden bij een kaartspel. De volgende eigenaren waren niet in staat het kasteel te onderhouden. Uiteindelijk werd het verlaten en verviel het.

In 1931 werd het kasteel gekocht door Leon Kozłowski uit Warschau. Hij liet slechts twee kamers verbouwen. Maar belangrijker was dat hij verder verval kon voorkomen. In 1975 werd het gebouw gekocht door het Nadwiślańskie Museum (tegenwoordig het Museum van de Wisła-streek en het Kasteel Janowiec). Sinds 1993 wordt er hard gewerkt aan de conservatie en geleidelijke renovatie van het kasteel.

De ruïnes van het kasteel op het binnenplein
De galerij van het kasteel

Het kasteel bevindt zich in de omgeving van Kazimierz Dolny en het is bereikbaar met de auto ongeveer 45 min. Je moet een brug via Puławy aan de Wisła rivier oversteken. Of met een pontje geopend van april tot november afhankelijk van de stand van de rivier. Een rit duur ongeveer 30 min.

Het uitzicht vanuit het kasteel
En nog meer uitzicht vanuit het kasteel op het Poolse woiwodschap Lublin

Aanvullende informatie:

  1. Naam architect: Tielman van Gameren (ook wel Tylman z Gameren) werd in Utrecht geboren, maar werkte zijn hele volwassen carrière in Polen. “Nederlands-Poolse architect” is daarom een nauwkeurige omschrijving. Hij wordt in Polen als een van de belangrijkste barokarchitecten beschouwd.
  2. Museum: De volledige naam is Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym (Nadwiślańskie Museum in Kazimierz Dolny), met het Kasteel Janowiec als een van zijn afdelingen. Het museum is zeer actief in de conservatie.
  3. Huidige staat (belangrijk voor uw slot): Het kasteel is een gestolde ruïne. Het is niet volledig herbouwd, en dat is ook niet het doel. Het beleid is conservatie (stabiliseren en behouden van de bestaande structuur) en partiële reconstructie waar nodig voor de veiligheid of om de geschiedenis te tonen. Dit maakt het zo’n fascinerende plek: je ziet de lagen van de geschiedenis. U kunt dit in de laatste zin verwerken, zoals ik hierboven suggereerde met “conservatie en geleidelijke renovatie”.
  4. Bezoekersinformatie (mocht u dat willen toevoegen): Het kasteel is open voor publiek. Je kunt de ruïnes, enkele gerestaureerde kamers en een klein museum bezoeken. Het uitzicht over de Weichsel vanaf de heuvel is prachtig.