Op de Wisła-schoorwal zijn de eerste voorbereidingen begonnen voor de aanleg van een kanaal. Polen wil met het kanaal de haven van Elbląg vanaf de Oostzee bereikbaar maken zonder door de Russische wateren te hoeven varen. De aanleg van het kanaal door de Wisła-schoorwal is belangrijk vanuit het oogpunt van de Poolse soevereiniteit en is een van de investeringen die de positie van Polen op de geopolitieke kaart zal veranderen. Is dit een verstandige geopolitieke oplossing of verspilling van geld aan een anti-Russisch project?

De Wisła-schoorwal

De Wisła-schoorwal is een smalle landtong (schoorwal) van ongeveer 70 kilometer lang en enkele honderden meters breed, die in noordoostelijke richting verloopt en het Wislahaf van de Oostzee scheidt. Het Wislahaf ligt gedeeltelijk op Pools en Russisch grondgebied (het gebied rond Kaliningrad).

De plannen om een scheepvaartkanaal te bouwen dateren nog uit de tijd van koning Stefan Batory en het conflict met de vrije stad Gdańsk in de tweede helft van de 16e eeuw. Het idee verloor echter zijn bestaansrecht nadat een overeenstemming met de havenstad was bereikt.

Heropleving van het idee

Nadat Polen zijn onafhankelijkheid in 1918 had herwonnen, had het land geen toegang tot het Wislahaf vanuit de haven van Elbląg. Elbląg was ooit een van de belangrijkste havens aan de Oostzee. Behalve de afhandeling van goederen vond de scheepsbouw in deze havenstad plaats, in de bekende fabriek van Schichau-Werke.

Na de Tweede Wereldoorlog, toen de grenzen van Polen veranderden, herleefde het idee van de vrije toegang tot de Baltische Zee en de noodzaak om de havenstad Elbląg nieuw leven in te blazen. De toenmalige minister van Industrie en Handel, Eugeniusz Kwiatkowski, merkte destijds op dat de aanleg van het kanaal een van de belangrijkste economische projecten voor Polen was.

Omdat de Poolse politieke besluitvormers afhankelijk waren van Moskou, moesten deze plannen helaas nog een halve eeuw wachten. En als gevolg daarvan verloor de haven van Elbląg haar belang.

Discussies en uitvoering

De discussies over de aanleg keerden in 2006 terug, toen de regering van Recht en Rechtvaardigheid deze investering begon voor te bereiden. De volgende regeringsformatie van het Burgerplatform blokkeerde de investering – en daarmee de ontwikkeling van deze regio – hoewel er veel voorstanders van dit project waren onder de leden van het Burgerplatform.

Na 2015, na de machtswisseling, kwam het onderwerp weer terug. De minister van Maritieme Economie en Binnenvaart, Marek Grubarczyk, werd de aangewezen persoon om de investering uit te voeren. Gedurende vier jaar werden de benodigde documenten en rapporten verzameld. Deze documentatie bevatte een nauwkeurige analyse met betrekking tot de milieu-impact, evenals geologisch en archeologisch onderzoek. Deze tijd werd ook besteed aan het verkrijgen van de vereiste vergunningen.

In 2019 werd een aanbestedingsprocedure gehouden, waarbij een aannemer voor de investering werd geselecteerd. Er is een overeenkomst getekend met twee uitvoerders: het Poolse bedrijf NDI uit Sopot en het Belgische bedrijf Besix.

In februari 2020, nog in de wintermaanden, werden er bomen gekapt om de vogels en dieren in de lente- en zomermaanden niet te storen. Alles gebeurde in overeenstemming met de procedures die onder meer van toepassing zijn bij de aanleg van wegen of hoogspanningslijnen. De aanleg van het kanaal zal ongeveer 100 miljoen euro bedragen. De kosten voor het onderhoud van de kanaalinfrastructuur worden op 700.000 euro per jaar geschat.

Waarom is dit kanaal belangrijk?

De aanleg van dit kanaal zal de toegang tot de haven van Elbląg aanzienlijk verbeteren en Polen vrije toegang tot de Oostzee verschaffen, waarbij de door Rusland gecontroleerde Straat van Baltiysk kan worden omzeild. Dankzij deze oplossing zal de haven van Elbląg steeds meer ladingen goederen kunnen ontvangen, wat ten eerste bevorderlijk is voor de ontwikkeling van deze stad en voor het aantrekken van nieuwe investeringen en het creëren van nieuwe banen in de regio. Ten tweede zullen de havens van de Driestad kunnen worden ontlast. Het zal ook ten goede komen aan het toerisme in dit noordoostelijke gebied van Polen.

Het einde van de werkzaamheden is gepland voor 2022; dan zullen de eerste schepen kunnen varen.

Aanleg van het kanaal door Wislaschoorwal