Het paleis bevindt zich in de stad Puławy en werd tussen 1671 en 1679 gebouwd in opdracht van de familie Lubomirski in de toen heersende barokstijl. Aan het ontwerp heeft de Nederlands-Poolse architect Tielman van Gameren gewerkt, aan wie Polen meerdere [bouw]werken te danken heeft, zoals het kasteel in Janowiec.

In 1706 werd het paleis door Zweedse troepen [tijdens de Grote Noordse Oorlog] verwoest. Pas in 1731, na aankoop door de familie Czartoryski, werd een nieuw paleis in rokokostijl op deze plek gebouwd.

De glorietijd van de familie Czartoryski in Puławy eindigde abrupt na de Novemberopstand (1830-1831). De toenmalige eigenaar, prins Adam Jerzy Czartoryski, nam hier actief aan deel. Als gevolg hiervan werd hij bij verstek door tsaar Nicolaas I ter dood veroordeeld (later omgezet in verbanning en confiscatie van al zijn bezittingen). Het paleis werd door de Russische autoriteiten in beslag genomen. Het kostbare interieur, waaronder de gouden lambrisering uit de Gouden Zaal ontworpen door de beroemde Franse kunstenaar Juste-Aurèle Meissonnier, werd naar Rusland afgevoerd of openbaar verkocht. Czartoryski zelf vluchtte naar Parijs, waar hij het politieke centrum van de Poolse emigratie, het Hôtel Lambert, zou leiden.

Daarna raakte het paleis en de bijbehorende tuin in verval. Vanaf 1842 hebben verschillende nationale (vaak agrarische) instituten hun intrek in het paleis genomen. Tegenwoordig zijn een beperkt aantal zalen toegankelijk voor toeristen, waaronder de gerestaureerde Gotische Zaal.

De ingang van het paleis

Bij het paleis hoort een park van ongeveer 30 hectare, aangelegd in de Engelse landschapsstijl. Kenmerkend voor deze aanleg in Puławy is echter de aanwezigheid van vele architectonische follies (siergebouwen). In het park zijn onder meer te zien: de Tempel van de Sibille (ook wel de Tempel van Herinnering), het Gotische Huis, het Paleis van Marynka, het Griekse Huis, de Romeinse Poort en de Engelse Trap. In de Tempel van de Sibille richtte prinses Izabella Czartoryska rond 1800 het eerste Poolse museum in, gewijd aan de nationale geschiedenis. Zij verzamelde daar relikwieën en kunstvoorwerpen van prominente Poolse families. Een groot deel van deze collectie, bekend als de Czartoryski-collectie (met o.a. het schilderij ‘Dame met een hermelijn’ van Leonardo da Vinci), bevindt zich nu in het Nationaal Museum in Krakau. In het paleis in Puławy zelf zijn replica’s en enkele originele stukken te zien

Het Gotische Huis in het park
De paringsdans van de pauw in het park

Aanvullende informatie:

  1. Historische precisie:
    • Adam Jerzy Czartoryski: Zijn doodvonnis werd niet uitgevoerd omdat hij al in het buitenland was. De confiscatie was het voornaamste gevolg. Hij werd de leider van de politieke emigratie in Parijs, wat een belangrijk detail is voor zijn historische rol.
    • Novemberopstand: De opstand duurde van november 1830 tot oktober 1831. Het is correct om te zeggen dat het paleis na de opstand werd geconfisqueerd.
    • Vernieling in 1706: Het is nuttig om de context (Grote Noordse Oorlog) te noemen, wat de Zweedse aanwezigheid verklaart.
  2. Architectuur en interieur:
    • Tielman van Gameren: Consistente benaming met uw vorige tekst is goed. “Nederlands-Poolse architect” is perfect.
    • De Gouden Zaal: Dit was het absolute hoogtepunt van het interieur. De lambrisering van Meissonnier was wereldberoemd en de gedetailleerde beschrijving is een sterk punt in uw tekst. Vermelden dat het origineel verloren is gegaan (of zich in Rusland bevindt) kan de dramatiek versterken.
  3. Het park en de “Tempel van de Sibille”:
    • Dit is het belangrijkste onderdeel van uw verhaal. Izabella Czartoryska was een visionair. Haar “Tempel van de Sibille” (gebouwd 1798-1801) wordt beschouwd als één van de eerste musea in Polen en zelfs in Europa met een uitgesproken nationaal en patriotisch karakter. Dit is een cruciaal historisch feit.
    • Link met Krakau: Het is uitstekend dat u de connectie met de collectie in Krakau legt. Dit maakt de historische betekenis van Puławy als cultureel centrum duidelijk. De collectie werd tijdens de Novemberopstand in veiligheid gebracht en kwam uiteindelijk in Krakau terecht.
  4. Huidige situatie:
    • Het paleis huisvest nu het Instituut voor Bodemkunde en Plantenteelt – Nationaal Onderzoeksinstituut. Daarom zijn slechts enkele zalen als museum toegankelijk. Dit verklaart de beperkte opening voor toeristen.
    • Bezoekadvies: Voor een toekomstige lezer kunt u toevoegen dat de grootste schat van Puławy het park met zijn unieke gebouwtjes is. Een bezoek draait om de wandeling door dit historische landschap en de architectonische monumenten.