Op de omslag van een modern Pools paspoort, in de kazerne van een soldaat en in het hart van veel Polen klinkt eenzelfde, krachtige drieklank: “Bóg, Honor, Ojczyzna” – God, Eer, Vaderland. Meer dan alleen een patriottische slogan is dit een fundamentele morele hiërarchie. De onveranderlijke volgorde vertelt een verhaal over wat er écht toe doet: eerst komt het goddelijke, dan de…
Het verschil tussen deze twee formuleringen raakt de kern van het middeleeuwse wereldbeeld en het psychologische contrast tussen de twee legers bij Grunwald. Het is veel meer dan een linguïstische nuance; het is een fundamenteel verschil in houding dat de ziel van beide strijdmachten onthult. Terwijl de ridders van de Duitse Orde hun zelfverzekerde kreet “God met ons!” lieten weerklinken,…
Stilte voor de storm. Het is een zomerochtend in 1410, ergens in de uitgestrekte velden van Grunwald. Duizenden Poolse en Litouwse ridders knielen in het hoge gras, het metaal van hun harnassen zacht rinkelend in de wind. Er klinken geen strijdkreten, geen geschetter van hoorns. In plaats daarvan stijgt er iets anders op uit de rijen: een plechtige, gezongen hymne,…
In de 5e en 4e eeuw v. Chr. leefden tussen Centraal-Europa en Centraal-Azië stammen die dezelfde taal spraken. We noemen deze taal Proto-Indo-Europeen de 5e en 4e eeuw voor Christus leefden er in een gebied tussen Centraal-Europa en Centraal-Azië stammen die een gemeenschappelijke taal spraken. Deze taal wordt door wetenschappers Proto-Indo-Europees genoemd. Het Proto-Indo-Europees (PIE) geldt als de hypothetische voorouder van alle…
Net zoals de namen van de maanden, zijn de namen van de dag heel anders in het Pools dan in het Nederlands. In het Nederlands zijn de namen ontleend aan de Germanen en de Romeinen die het gebruik van de Grieken hebben overgenomen om de dagen naar hemellichamen te noemen. En waar komen de namen van de dagen in Pools vandaan?…
Waar komen de namen van de maanden vandaan? Het gaat uiteraard om de Poolse namen van de maanden. De Engelse, Duitse of Nederlandse, zelfs Franse namen van de maanden lijken op elkaar. De namen van de maanden hebben deze talen overgenomen van de Romeinen. Ze zijn genoemd naar goden en keizers of zijn afkomstig van de Latijnse woorden. De Poolse…
Bolesławiec is een stad, die over de hele wereld beroemd is om zijn mooie en originele handgemaakte keramiek. Sinds eeuwen wordt het aardewerk met de hand gevormd en door de locale ambachtslieden beschilderd en versierd. Elk jaar wordt er ook een festival van keramiek georganiseerd. Dit jaar vond het festival plaats tussen 17 en 21 augustus. En ik was erbij…
Een haan is een symbool van het pittoreske stadje Kazimierz Dolny. Waarom een haan? Dit heeft te maken met een legende. Lang geleden groeide er een groot eikenbos nabij het stadje Kazimierz Dolny. Destijds voerden de inwoners vaak oude heidense rituelen uit en staken vuur aan in dat bos. Op een nacht vloog er een duivel boven het bos en…
In de christelijke traditie is Pasen het belangrijkste liturgische feest. Op Goede Vrijdag herdenken de christenen het lijden en de kruisdood van Jezus en met Pasen vieren zij zijn opstanding uit de dood. De Polen weten heel goed waarom dit feest gevierd wordt. Voor Polen is het een familiefeest vol religieuze tradities en symbolen. Bijgaand een greep uit de paastradities die je Polen tegenkomt. Voorjaarsschoonmaak…
De palmpasenstok is een symbool van de onsterfelijkheid van de ziel, de overwinning en de wederopstanding van Jezus. De palmzondag viel dit jaar op 10 april, in Polen ook wel Wilgenzondag genoemd. Het maken en het zegenen van een palmpasenstok is een prachtige traditie in Polen die uit de 11e eeuw dateert. Dit jaar hebben we het plaatsje Lipnica Murowana…
