Berichten geschreven door

ania

Polen en de crisis rond het Constitutioneel Tribunaal: van 2015 tot de escalatie in 2026

Een chronologisch overzicht van een conflict dat begon met een omstreden benoeming en uitmondde in een nachtelijke confrontatie bij het Constitutioneel Tribunaal. I. De oorsprong van het conflict in 2015 Juni 2015: Wijziging van de verkiezingsregelsDe coalitie van PO-PSL wijzigt de wet op het Constitutioneel Tribunaal (TK), waardoor het zittende parlement vijf rechters kan benoemen, onder wie twee wier ambtstermijn…

Bona Sforza: van Milaan naar Krakau, een Italiaanse koningin die Polen op zijn kop zette

wloszczyzna de Poolse soepgroente

Als je in de Poolse geschiedenis op zoek gaat naar een van de meest verguisde en tegelijk meest fascinerende vrouwen, dan kom je vrijwel direct uit bij Bona Sforza. Ze was Italiaanse, maar werd koningin van Polen. Ze bracht de glans van de renaissance mee, maar werd door latere Poolse geschiedschrijvers neergezet als belichaming van intrige en vergif. Ze zette…

Pierogi: van China tot Polen — en van boerenkost tot hippe dumplingbar

Pools recept pierogi

Wie denkt dat de szarlotka een verrassende geschiedenis heeft, moet zeker verder lezen. Want er is nog een Pools gerecht met een afkomst die je niet meteen verwacht: pierogi. De naam ken je waarschijnlijk wel — het zijn de Poolse dumplings. Maar hun verhaal begint niet in Polen, en het eindigt allang niet meer bij de klassieke aardappel-kwarkvulling De naam…

Waarom de Poolse appeltaart ‘szarlotka’ heet (en er inderdaad geen woord ‘appel’ in zit

Poolse recepten

Ik heb me nooit afgevraagd waarom de Poolse appeltaart ‘szarlotka’ heet… er zit namelijk geen woord ‘appel’ in. Geen jabłko, geen jabłkowa, niets wat ook maar enigszins aan een appel doet denken. Toch staat er in elke Poolse bakkerij en op elke Poolse familiefeesttafel een schaal met precies dat: szarlotka. Een zoete, vaak kruimelige taart met appels, kaneel, kruidnagel en…

1988 en 1999: hoe twee liedjes een decennium Poolse geschiedenis vertellen

Dit stuk sluit aan op mijn eerdere blog over “Mury” van Jacek Kaczmarski. Lees dat eerst als je wilt weten waar dit verhaal begint. In 1978 schreef Jacek Kaczmarski “Mury”. Een lied over een muur die blijft groeien, ook als mensen hem proberen af te breken. Een lied dat een generatie zou worden, maar dat volgens Kaczmarski zelf nooit begrepen…

Les van de Poolse literatuur voor Europa van nu?

In 1901 schreef Stanisław Wyspiański een toneelstuk dat de Poolse ziel blootlegde. Wesele (De Bruiloft) is een meesterwerk van symboliek, satire en nationale zelfreflectie. Het stuk gaat over een bruiloft tussen een intellectueel uit Krakau en een boerenmeisje – een verbintenis die de diepe kloven in de Poolse samenleving moest overbruggen. Maar in plaats van eenheid ontstaat er chaos. De gasten dansen,…

Oost-Pruisen – een land op het kruispunt van naties – deel 4

Het moderne erfgoed – inspraak, invloed en spanning Het voormalige Oost-Pruisen is vandaag de dag verdeeld over Polen (Ermland-Mazurië) en Rusland (oblast Kaliningrad). Maar Duitsland is geen afwezige toeschouwer. De Duitse band met dit gebied is cultureel, historisch én politiek nog altijd aanwezig – al is de aard van de Duitse ‘inspraak’ sterk veranderd. Waar voorheen territoriale claims speelden, gaat…

Oost-Pruisen – een land op het kruispunt van naties – deel 3

Van Duitse provincie tot verdwenen land In 1701 kroonde keurvorst Frederik III van Brandenburg zich in Königsberg tot koning Frederik I van Pruisen. De kroon mocht niet in Berlijn worden gedragen – het Heilige Roomse Rijk tolereerde geen koning binnen zijn grenzen. Maar in het voormalige hertogdom Pruisen, dat geen deel uitmaakte van het rijk, kon het wel. Zo ontstond het…