Het recente statement van de Poolse minister van Financiën, Andrzej Domański, was ondubbelzinnig: Polen maakt “geen haast” met de invoering van de euro. Waar het land ooit als natuurlijke kandidaat voor de eurozone gold, is de toon nu radicaal anders. De regering ziet “geen sterke reden” om de beproefde zloty in te ruilen voor de gemeenschappelijke munt, terwijl de economie…
Het pseudoniem dat ze ooit gebruikte, ‘Rose Ladson’, was meer dan een schuilnaam. Het was een onbedoelde hint naar een verborgen erfenis. Ver voor haar geboorte schiep de Ladson-familie in South Carolina haar welvaart in een wereld van plantages, waar menselijk lijden de munt was voor grote winsten. Het traceren van deze lijn is niet alleen een oefening in stamboomonderzoek;…
America First’ was niet slechts een verkiezingsleus; het was een revolutionaire verklaring. Toen Donald Trump in januari 2026 importheffingen aankondigde om Europese bondgenoten te dwingen tot de verkoop van Groenland, werd een taboe definitief doorbroken: een NAVO-partner gebruikte economische chantage om een andere bondgenoot tot territoriale concessies te dwingen. Deze actie is geen uitbijter, maar het logische eindpunt van een…
Wat roep je een jonge generatie toe in een tijd van ontnuchtering, wanneer de revolutionaire dromen van je voorgangers in puin liggen? Dit was het dilemma waar de Poolse dichter Adam Asnyk (1838-1897) voor stond na de mislukte Januari-opstand van 1863, een trauma dat een definitief einde leek te maken op de romantische idealen van gewapende strijd voor de vrijheid. In plaats van…
Het jaar is 1655. De ‘Zweedse Zondvloed’ spoelt over de Republiek der Beide Volkeren. Koninklijke legers smelten weg in nederlagen, hoofdsteden vallen, koning Johan II Casimir vlucht naar het buitenland. De supermacht van het Noorden lijkt in één snelle campagne een einde te maken aan de Poolse soevereiniteit. De regels van de oorlogvoering – cavaleriecharges en belegeringen – schijnen nutteloos….
Middeleeuws Polen was een kruispunt van handelsroutes, een doorvoerland waar de continentale stromen van goederen en ideeën samenkwamen. Vandaag herrijst die ambitie, niet in de vorm van karavaanpaden, maar in een van de meest ambitieuze infrastructuurprojecten van het 21e-eeuwse Europa: de Centralny Port Komunikacyjny (CPK), ook wel Port Polska. Dit megaproject – een volledig geïntegreerde hub voor lucht, hogesnelheidsrail en weg tussen…
De eerste drie delen van deze serie hebben een onverbiddelijke logica blootgelegd. Het Pools-Litouwse Gemenebest werd van binnenuit verlamd door politieke anarchie en sociale verdeeldheid. Deze interne zwakte creëerde een machtsvacuüm dat de expansionistische buren – Rusland, Pruisen en Oostenrijk – als een onweerstaanbare kans zagen. Hun gezamenlijke actie werd verder aangewakkerd door ideologische angst voor de revolutionaire ideeën van…
Het tweede deel van deze serie maakte duidelijk dat de Delingen van Polen werden aangedreven door de koude, geopolitieke ambities van Rusland, Pruisen en Oostenrijk. Het was een verhaal van territoriale expansie en het voorkomen van een grotere oorlog door samenwerking in roof. Maar deze analyse verklaart niet de intensiteit en het morele fanatisme achter de laatste twee delingen, in 1793 en 1795. Waarom…
Het eerste deel van dit drieluik schetste een ontluisterend beeld: het Pools-Litouwse Gemenebest verkeerde in de 18e eeuw in een staat van politieke verlamming en sociale verdeeldheid. Het was een reus op lemen voeten, wiens interne zwakte een gevaarlijk machtsvacuüm schiep in het hart van Europa. Maar een vacuüm lokt altijd actie uit. De tragische ondergang van Polen was niet…
